ДРВЈАТА МОЖАТ ДА ОТКРИЈАТ ДАЛИ ПОД НИВ ИМА ЗЛАТО – НАУКАТА ГО ДОКАЖА ТОА

Со векови луѓето копале, истражувале и ризикувале сè во потрага по злато. Денес, во 21 век, можеби најголемиот сојузник во таа потрага не е машината – туку дрвото.

Да, добро прочитавте.
Одредени дрвја можат да содржат микроскопски траги од злато во своите лисја – и токму тоа им помага на научниците да откријат што се крие длабоко под земјата.

Оваа појава е детално истражувана од научници од Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), а резултатите се објавени во научното списание Nature Communications.

Што точно откриле научниците?

Истражувањето било спроведено во Австралија, каде научниците анализирале дрвја што растеле над познати златни наслаги закопани околу 30 метри под површината.

Кога ги испитале лисјата, гранчињата и кората, откриле нешто интересно:

• Вообичаено, растенијата содржат помалку од 2 делови на милијарда (ppb) злато.

• Кај дрвјата што растеле директно над златното наоѓалиште, концентрацијата достигнувала и до 40–80 ppb.

Тоа е повеќекратно зголемување – доволно за да се потврди дека златото доаѓа од почвата, а не од прашина во воздухот.

Како функционира овој природен процес?

Некои видови, како еукалиптусот, имаат исклучително длабоки корени кои можат да навлезат и до 40 метри.

Кога дрвото апсорбира вода од длабочината, со неа внесува и растворени минерали. Меѓу тие минерали може да има и микроскопски честички злато.

Научниците сметаат дека златото за дрвото претставува тежок метал што може да биде штетен, па растението го транспортира кон лисјата – како начин да го изолира од главните ткива.

Со помош на напредна Х-зрачна анализа, биле откриени честички со големина до 8 микрометри – толку мали што не се видливи со голо око.

Дали ова значи дека можеме да „береме“ злато од дрвја?

Не.

Количините се исклучително мали и немаат економска вредност сами по себе.

Но имаат огромна геолошка вредност.

Наместо скапо и агресивно дупчење на терен, научниците можат прво да анализираат примероци од лисја. Ако се појави зголемена концентрација на злато, тоа може да укаже дека под земјата постои поголемо наоѓалиште.

Овој метод е:

✔ поевтин
✔ побрз
✔ значително помалку штетен за животната средина

Во последните години, вакви анализи веќе помогнале во откривање нови златни жили во Австралија.

А што значи ова за Балканот и Македонија?

Балканскиот полуостров има сложена геолошка структура и богата рудна историја. Македонија веќе има активни и поранешни рудници за злато и бакар.

Ако вакви методи се применат и кај нас, можно е на поеколошки начин да се испитуваат потенцијални наоѓалишта – без масовно нарушување на природата.

Со години кружат приказни за закопани богатства, за скриени количини злато од историски периоди. Дали се легенда или вистина – тешко е да се знае.

Но едно е сигурно:
природата секогаш остава траги.

Тивките сведоци на подземјето

Следниот пат кога ќе прошетате низ шума, запомнете – корените под вашите нозе можеби допираат нешто што вреди повеќе од што можеме да замислиме.

Дрвјата не копаат по злато.
Не го бараат.
Но понекогаш – го откриваат.

И можеби токму во тоа лежи најголемата убавина на природата:
таа никогаш не вика гласно, но знае да каже многу.

Eucalyptus (евкалиптус)